Naar het Musikfest Berlin 2026

Om 9u25 nemen we in Zaventem het vliegtuig naar Berlijn. De aankomst is daar voorzien omstreeks 10u50. Een autocar brengt ons vervolgens naar het hotel.

Wij verblijven in het viersterrenhotel NH Collection Berlin Mitte am Checkpoint Charlie. Zoals de naam aangeeft, is ons hotel gelegen in het hart van Berlijn, op wandelafstand van bekende locaties als de Brandenburger Tor en de Potsdamer Platz, en bovendien vlak bij het metrostation Stadtmitte.

Na onze aankomst in Berlijn maken we ons klaar voor een verkennende wandeling en bieden we u de gelegenheid voor een vrije lunch. Potsdamer Platz was vóór de Tweede Wereldoorlog een van de drukste verkeerskruispunten van Europa. Het plein was omringd door hotels, restaurants, cafés en bioscopen, theaters, cabarets en filmzalen. Tijdens de geallieerde bombardementen en de strijd om Berlijn werd Potsdamer Platz vrijwel volledig verwoest, en na de bouw van de Berlijnse Muur in 1961 veranderde het hele gebied in een verlaten niemandsland tussen West- en Oost-Berlijn. In de jaren 1990, na de val van de Muur, startten grote ontwikkelingsprojecten om Potsdamer Platz volledig terug uit te bouwen. Pas sinds de jaren 2000 bruist deze plek opnieuw van energie. De skyline wordt gedomineerd door hypermoderne gebouwen, die een waar openluchtmuseum van hedendaagse architectuur vormen. Het Sony Center (geopend in 2000), de DaimlerChrysler-torens en andere wolkenkrabbers bepalen hier het moderne stadsbeeld.

We brengen ook een bezoek aan de Neue Nationalgalerie, een van de belangrijkste musea van moderne kunst in Berlijn. Het gebouw werd ontworpen door Ludwig Mies van der Rohe en geopend in 1968. Met zijn opmerkelijke, transparante glasstructuur en zwevend dak geldt het als een hoogtepunt van moderne architectuur. Na een jarenlange sluiting voor renovatie (2015‑2021) opende het museum onlangs opnieuw zijn deuren. We treffen hier vooral kunst aan uit de periode van rond 1900 tot de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw. De collectie bevat meesterwerken van stromingen zoals kubisme, expressionisme en dada. Er hangen werken van kunstenaars als Paul Klee, Max Beckmann, Salvador Dalí, Max Ernst, George Grosz, Ernst Ludwig Kirchner, Francis Bacon, Edvard Munch, Pablo Picasso, Gerhard Richter, Andy Warhol e.v.a.  Een sculpturentuin rond het museum, geïnspireerd door die van het MoMa in New York, biedt bovendien een openluchtkunst‑ervaring met werken van internationale beeldhouwers.

Wij besluiten onze eerste dag met een gemeenschappelijk avondmaal.

Na het ontbijt en de inleiding op het avondconcert, neemt Stephan ons mee voor een wandeling langs de beroemde boulevard Unter den Linden. Deze zestig meter brede laan, die in een ver verleden het Berlijnse Stadtschloss verbond met de koninklijke jachtvelden, ademt een en al geschiedenis. Ooit was dit de praalweg van de Pruisische koningen en Duitse keizers, later werd het de laan waar de Berlijnse bourgeoisie kwam flaneren. Onderweg komen we tal van grote bezienswaardigheden tegen, waaronder het Zeughaus, de Staatsoper Unter den Linden, de Bebelplatz, de Neue Wache, het Altes Palais, de Alte Bibliothek en het beroemde ruiterstandbeeld van Frederik de Grote, met wie we een paar dagen later in Sanssouci verder zullen kennismaken.

Op de Pariser Platz nemen we de tijd om de Brandenburger Tor te bezichtigen. Deze 18de-eeuwse poort is vandaag het symbool bij uitstek niet enkel van Berlijn zelf, maar ook van het herenigde Duitsland. In de buurt treffen we enkele indrukwekkende voorbeelden van hedendaagse architectuur aan, zoals het gloednieuwe gebouw van de Akademie der Künste, de koepel van de Reichstag en iets verderop het Bundeskanzleramt. We passeren ook langs het Holocaust Mahnmal, een aangrijpend monument ter nagedachtenis van de slachtoffers van de Jodenvervolging, en wandelen even langs de Gendarmenmarkt, een van de allermooiste pleinen van de stad, waar zich onder meer het majestueuze Konzerthaus bevindt.

Voor onze gemeenschappelijke lunch begeven we ons samen naar een gastronomisch restaurant op een bijzondere locatie: in de koepel van de Reichstag, het imposante Duitse parlementsgebouw, dat onlosmakelijk verbonden is met de bewogen geschiedenis van Duitsland. De enorme koepel in glas en staal, in de jaren 1990 ontworpen door de Britse sterarchitect Sir Norman Foster staat symbool voor de transparantie en openheid van de Duitse democratie.

Na de lunch trekken we naar het Museumsinsel, het museumeiland op de rivier de Spree. Het is een van de belangrijkste museumcomplexen ter wereld en wordt ook wel de “Pruisische Acropolis” genoemd. Vijf beroemde musea, waarvan er momenteel één in restauratie is, staan hier broederlijk naast elkaar: de Alte Nationalgalerie, het Altes Museum, het Bode-Museum, het Neues Museum en het Pergamonmuseum. De indrukwekkende kunstverzamelingen van West- en Oost- Duitsland werden hier na de hereniging van het land weer samengevoegd. Samen bieden zij een compleet overzicht van de prehistorie tot de Franse impressionisten.

Het Neues Museum, dat we in de namiddag zullen bezoeken, werd tussen 1843 en 1855 gebouwd naar een ontwerp van Friedrich August Stüler, een leerling van Karl Friedrich Schinkel. Nadat het gebouw tijdens de Tweede Wereldoorlog zwaar beschadigd werd door bombardementen, bleef het ruim een halve eeuw lang een ruïne. Tussen 2003 en 2009 werd het museum gerestaureerd volgens een ontwerp van de Britse architect David Chipperfield. Het resultaat is bijzonder geslaagd: oude onderdelen uit de ruïne van het museum, soms nog met kogelgaten, werden op een harmonieuze manier geïntegreerd in het nieuwe design. De collectie van het Neues Museum bestaat uit de archeologische verzamelingen van het Ägyptisches Museum en Papyrus Collectie, het Museum van de Prehistorie en de Vroege Geschiedenis en andere klassieke verzamelingen. Het ware pronkstuk van de collectie is ongetwijfeld de beroemde 3300 jaar oude buste van de Egyptische Koningin Nefertiti.

19 u concert in de Philharmonie Berlin, Großer Saal

György Ligeti (1923-2006)

„Le Grand Macabre“ (1978, rev. 1996) Opera in twee akten

Libretto van Michael Meschke en György Ligeti naar „La Balade du Grand Macabre“ van Michel de Ghelderode

Half-scenische uitvoering, regie Frederic Wake-Walker

Sarah Aristidou – sopraan (Venus en Gepopo), Heidi Melton – sopraan (Mescalina), Andrew Watts – contratenor (Fürst Go-Go), Wolfgang Ablinger-Sperrhacke – tenor (Piet vom Fass) e.v.a.

Helsinki Chamber Choir

Finnish Radio Symphony Orchestra o.l.v. Nicolas Collon

We beginnen de dag met het ontbijt en een toelichting bij het avondconcert.Daarna brengen we samen een bezoek aan het schitterende Schloss Charlottenburg.

Dit paleis, in de late 17de eeuw gebouwd naar een ontwerp van de architect Johann Arnold Nering, schonk Frederik I van Pruisen aan zijn echtgenote Sophie Charlotte als zomerresidentie. In het begin van de 18de eeuw, kort nadat Pruisen een koninkrijk werd, werd het kasteel uitgebreid met een grote koepel en een orangerie aan de westzijde van het paleis. Frederik de Grote gaf in 1740 de opdracht de oostelijke vleugel te verlengen, een werk dat voltooid werd naar een ontwerp van Knobelsdorff, de architect van zijn zomerpaleis, slot Sanssouci. We brengen een bezoek aan het Altes Schloss, het eigenlijke hart van het paleizencomplex.

Ook het uitgestrekte park achter Schloss Charlottenburg is een bezoek meer dan waard. Het voorste deel is ontworpen in de geest van de Franse baroktuinen, en geometrisch op het slot als centrum gericht. Het achterste deel laat een natuurlijk gegroeid, 19de-eeuws landschapspark zien. In het park treffen we onder meer een mausoleum aan, de laatste rustplaats voor leden van de koninklijke familie, en een prachtige belvedère die ooit als theehuis dienstdeed. Naast het kasteel staat het Schinkel-Pavillon, ontworpen door de Karl Friedrich Schinkel als privéverblijf voor koning Frederik Willem III.

Na de gemeenschappelijke lunch bezoeken we samen het Joods Museum. Sinds de opening in 2001 behoort dit museum tot de belangrijkste blikvangers van Berlijn, met jaarlijks zo’n 750 000 bezoekers. Die aantrekkingskracht heeft het Joods Museum niet enkel te danken aan de uitgebreide, grondige tentoonstelling over de Joodse cultuur en geschiedenis, maar ook aan de heel aparte architectuur van de Amerikaanse architect van Pools-Joodse afkomst, Daniel Libeskind.

Het gebouw zelf is een volwaardig onderdeel van het museum en bulkt van de symboliek. Zo lijkt de bijna blinde, zinken buitenkant scheuren te vertonen, en doen de vensters denken aan littekens. De plattegrond van het museum zigzagt als een vervormde davidster. Binnen in het museum voelt het alsof de bezoeker zelf het noodlot van de Joden ondergaat. De toegang is ondergronds, de gangen zijn hoekig, soms smal en ongelijk, ze lopen op en af. Ook lege ruimten en hoge trappen dragen bij tot het dramatische effect. Voorbij de toegang kan de bezoeker drie wegen of ‘assen’ kiezen: een as die leidt naar de Tuin van de Ballingschap, de as die leidt naar de Holocausttoren en de As van de Continuïteit die de bezoeker verder leidt naar de twee verdiepingen waar de geschiedenis van tweeduizend jaar Joodse cultuur in Duitsland interactief verteld en getoond wordt.

De tentoonstelling is chronologisch opgebouwd en toont 2000 jaar Joodse geschiedenis, van de Romeinse tijd tot vandaag. Uiteraard kreeg ook de Jodenvervolging tijdens de Tweede Wereldoorlog een centrale plaats in het museum.

19 u concert in de Philharmonie Berlin, Großer Saal

Felix Mendelssohn Bartholdy (1809-1847)

Symfonie Nr. 3 in a-klein op. 56 „Schotse“ (1842/43)

Ouverture “Die Hebriden” (“Fingal’s Cave”) op. 26 (1829–1833)

Symfonie Nr. 4 in A-groot op. 90 „Italiaanse“ (1833/34)

Le Concert des Nations o.l.v. Jordi Savall

Na het ontbijt en de inleiding op het avondconcert brengt een autocar ons naar Potsdam, de hoofdstad van de deelstaat Brandenburg, die net buiten Berlijn gelegen is. Hier verkennen wij de tuinen en paleizen van het park Sanssouci. Het hele park is een fraai voorbeeld van 18de-eeuwse bouwkunst en tuinaanleg en met audiogidsen brengen we een bezoek aan het Schloss Sanssouci.

Dit prachtige paleis was officieel de zomerresidentie van Frederik de Grote, en de plaats waar hij het liefst vertoefde. Hij tekende zelf mee de plannen. Hier ontving de koning zijn bevriende filosofen – Voltaire logeerde er maar liefst drie jaar – en kon hij naar hartenlust musiceren met topmuzikanten, die voor de fluitspelende vorst componeerden en hem aan het klavier begeleidden. Niemand minder dan Johann Sebastian Bachs muzikale zoon Carl Philipp Emanuel was er dertig jaar lang in dienst. Na de verkenning van dit schitterende paleis maken wij samen een wandeling doorheen de weidse, fantasievolle tuinen van het uitgestrekte park, tussen kabbelende waterlopen en fonteinen, het Chinese theehuis, het Drakenhuis, het orangeriepaleis, talloze exotische planten en ontelbare standbeelden.

Na onze gemeenschappelijke lunch nemen we een kijkje in het gezellige centrum van Potsdam. Hier bevindt zich onder meer het Holländisches Viertel, een 18de-eeuwse wijk met ca 150 huizen in de Hollandse stijl, met karakteristieke rode bakstenen en trapgevels. Destijds waren hier Nederlandse metselaars en ambachtslieden ondergebracht. Vandaag vinden we er gezellige cafés, restaurants, winkels en boetiekjes. We houden ook even halt aan het Schloss Cecilienhof, een prachtig landhuis in Engelse stijl dat in 1913-1917 werd gebouwd voor kroonprins Wilhelm van Pruisen en zijn echtgenote Cecilie. Hier vond in 1945, vlak na het einde van de Tweede Wereldoorlog, de Conferentie van Potsdam plaats. De leiders van de geallieerden, Truman, Churchill en Stalin, legden hier de plannen vast van de verdeling van Duitsland en Europa na de oorlog. Belangrijke beslissingen die de moderne wereld mee hebben gevormd. De autocar brengt ons vervolgens terug naar het hotel, waar we ons klaar kunnen maken voor het laatste concert.

19 u concert in de Philharmonie Berlin, Großer Saal

Olga Neuwirth (*1968)

„Tombeau I“ (2024) voor orkest en sampler

„Dreydl“ (2021) voor orkest

Pjotr Iljitsj Tsjaikovski (1840–1893),

Concerto voor viool en orkest in D-groot op. 35 (1878)

Blake Pouliot, viool

Sergej Rachmaninov (1873–1943),

Symfonie Nr. 3 in a-klein op. 44 (eerste versie uit 1935)

Kansas City Symphony o.l.v. Matthias Pincher

Na het ontbijt neemt een Berlijnse gids ons mee naar een aantal belangrijke getuigenissen van de bewogen geschiedenis van Berlijn. Tijdens de rondleiding, die we deels te voet en deels met het openbaar vervoer zullen maken, komen we meer te weten over de bouw en val van de Berlijnse Muur, bekijken we de overblijfselen en ontdekken we plaatsen waar ontsnappingspogingen werden ondernomen. Onderweg beluisteren we waargebeurde verhalen over de ervaringen van de Berlijnse burgers tijdens de Koude Oorlog.

We brengen onder meer een bezoek aan de Gedenkstätte Berliner Mauer. Dit openluchtmuseum is een monument ter herinnering aan de slachtoffers van de Berlijnse Muur. Er is nog een stuk van de muur zelf te bezichtigen, samen met de dodenstrook en de binnenmuur. Het grenssysteem vormde destijds een nagenoeg onoverkomelijk obstakel richting de vrijheid. Een kapel uit leem, aarde en hout herinnert vandaag aan de kerk die in 1985 door het DDR-regime werd opgeblazen. Een indrukwekkende wand met foto’s herinnert aan de vele slachtoffers die tot in 1989 aan de Berlijnse Muur het leven gelaten hebben. We eindigen onze rondleiding aan het grensovergangsstation, Checkpoint Charlie, in de buurt van ons hotel.

In de namiddag, na onze gemeenschappelijke lunch, brengt een autocar ons naar de luchthaven, waar we om 18u45 het vliegtuig naar Zaventem nemen. De aankomst daar is voorzien om 20u10.